حسن حسن زاده آملى
11
نصوص الحكم بر فصوص الحكم (فارسى)
و پس از آن تأليف تدوينى ، تا انعامش عام باشد و احسانش تام . اين كتاب نيز حاصلى از آن درس و بحث است كه در شب دوشنبه چهاردهم جمادى الاولى هزار و سيصد و نود و دو ( 1392 هق ) هجرى قمرى مطابق پنجم تيرماه هزار و سيصد و پنجاه و يك هجرى شمسى ( 1351 هش ) شروع ، و در شب پنجشنبه پنجم شوال المكرم هزار و سيصد و نود و شش هجرى قمرى مطابق هشتم مهرماه هزار و سيصد و پنجاه و پنج هجرى شمسى خاتمه يافت . و اينك قلم تقدير رقم زد كه فائده اين مأدبه اعم ، و عائده اين مائده اتم باشد . و بناى ما اين است كه نخست هر فص را تصحيح شده تقديم بداريم ، و پس از آن بترجمت تحت لفظى آن بعنوان همين واژه ترجمه بپردازيم ، و سپس در پيرامون آن بياناتى بعنوان بيان بياوريم . و در حقيقت رساله فصوص بهانه است ، و به ازاى نصوصى كه در اين درج گهر درج شده است به مثابت پيمانه است . بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها : رساله فصوص و شرح آن به قلم معلم ثانى ابو نصر فارابى بدوا در انتساب رساله فصوص الحكم به فارابى ، يادداشتهايى كه از دير گاهى است بتدريج تاكنون فراهم كرده ام نقل مى كنم : در تاريخ ابن خلكان در ترجمه شيخ رئيس ، عبارت كتاب اينچنين نقل شده است : اشتغل ابوعلى به تحصيل العلوم كالطبيعى والالهى و غير ذلك و نظر فى الفصوص و الشروح و فتح الله تعالى عليه ابواب العلوم ( ج 1 ص 167 ط 1 رحلى سنگى ) . در بادى نظر از اين عبارت گمان مى رود كه مراد نويسنده ، فصوص فارابى است زيرا پيش از شيخ كتابى بنام فصوص در معقول بايد همان فصوص فارابى باشد ، بخصوص كه شيخ هم در فلسفه جانشين فارابى و ناظر به مؤلفات اوست و از وى پيروى مىكند .